Άντερσεν

Αφιερωματικός μήνας στη λογοτεχνία του τρόμου & της φαντασίας...

Γράφει η Κυριακή Γανίτη

Από μικρή μπορεί να γοητευόμουν από τις ιστορίες των κλασικών παραμυθιών, αλλά για να είμαι ειλικρινής, αυτό που με ''κέντριζε'' περισσότερο ήταν όλα όσα υπήρχαν πίσω από το όποιο προφανές του ''φαίνεσθαι''. Όλα εκείνα που παρέμεναν κρυφά, ή, ήταν μπροστά στα μάτια μας, μα επιλέγαμε να τα αγνοούμε θεωρώντας τα ως κάτι το κακό και μη ταιριαστό σε όλο το παραμύθι με τα υψηλά ιδανικά και κυρίως με αυτό το αναμενόμενο και εκ προοιμίου δεδομένο ευτυχισμένο τέλος. Ελάτε, όμως, που τα κλασικά και παγκοσμίως γνωστά παραμύθια δεν είχαν εξ αρχής την τωρινή τους παγιωμένη μορφή κι αυτήν τη χαρούμενη φύση. Αντιθέτως, ήταν γραμμένα με τέτοιον τρόπο όπου ο τρόμος λειτουργούσε ως κατασταλτικό προς άπασα κακή ανθρώπινη πράξη και κυρίως έμελλε να βάζει τους ανθρώπους να γίνονται έρμαια του όποιου φόβου προς το όποιο σκοτάδι κατοικεί στα αβαθή της ψυχής των...

Ένας συγγραφέας που με έχει κερδίσει με την ευστροφία της ευγλωττίας της πένας του είναι ο Αντώνης Τουμανίδης και μπορώ να πω ότι τον έχω ξεχωρίσει -δεν τον γνωρίζω προσωπικά!- για τον τρόπο που με σεβασμό και νοιάξιμο καταπιάνεται με τις ιστορίες αυτών των κλασικών παραμυθιών εστιάζοντας στη βαθύτερη ουσία και αναδεικνύοντας εκείνη την πρωταρχική και πιο σκοτεινή φύση τους που τα έκανε να ξεχωρίζουν μέσα σε τόσα άλλα και να είναι διαχρονικά παρόντα και αγαπητά από το κοινό. Έτσι, λοιπόν, σήμερα επέλεξα να συμπεριλάβω στο αφιέρωμα στη λογοτεχνία του τρόμου και της φαντασίας το νέο του μυθιστόρημα, με τίτλο ''Άντερσεν'', το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα.

''Σήμερα τα ξημερώματα, σε εγκαταλελειμμένο νεοκλασικό στην Πλάκα, η αστυνομία και το Τμήμα Ανθρωποκτονιών έγιναν μάρτυρες σε ένα πρωτοφανές για τα δεδομένα της Ελλάδος έγκλημα. Στο κέντρο ενός δωματίου, καθισμένο σε μια ξύλινη κουνιστή καρέκλα, βρέθηκε ανδρικό σώμα αγνώστων στοιχείων, περίπου 35 ετών. Η δεξιά πλευρά του θύματος έφερε βαθιά θερμικά εγκαύματα, ενδεικτικά της έκθεσης σε υψηλή θερμοκρασία. Η αριστερή πλευρά είχε μετατραπεί πλήρως σε κέρινο ομοίωμα.

Απέναντι από το θύμα ήταν τοποθετημένος ένας παλαιού τύπου καθρέφτης, το ραγισμένο γυαλί του οποίου θύμιζε περίτεχνο ιστό αράχνης. Το έγκλημα θεωρείται τελετουργικού χαρακτήρα και παραπέμπει στα εγκλήματα που έλαβαν χώρα πρόσφατα σε Δανία, Γερμανία, Γαλλία και Ιταλία – όλα με αναφορές σε παραμύθια του Άντερσεν." (Από το οπισθόφυλλο)

Ο συγγραφέας εδώ αποτίνει φόρο τιμής στον μεγαλύτερο παραμυθά που έχει περάσει ποτέ, τον Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, όχι μόνο χρησιμοποιώντας το επίθετό του ''Άντερσεν'' ως τον τίτλο του βιβλίου του, αλλά και με τον πολύ εύστοχο τρόπο που εντάσσει μέσα στην κεντρική υπόθεση μερικές από τις πιο εμβληματικές ιστορίες που φέρουν την υπογραφή του Άντερσεν καθιστώντας τες ουσιαστικά όχι μόνο πηγή έμπνευσης, αλλά αφετηρία και επίλογο με μία άνω τελεία, καθώς πρόκειται για το πρώτο μέρος της ''Τριλογίας των Δολοφόνων''. Κι αυτό το κάνει με τέτοιον τρόπο δείχνοντας τα ξεκάθαρα όρια μεταξύ του δικού του κειμένου και των πρωτότυπων παραμυθιών που μοιάζει να αποκτούν ξανά ζωή και φωνή και γίνονται ''έρμαιο'' στα χέρια εκείνων που υπηρετούν το έγκλημα, αλλά και τα ίδια τα παραμύθια...

Με δυσδιάκριτα κι ασαφή τα όρια μεταξύ της πραγματικότητας και της φαντασίας, της λογικής και της τρέλας, της χαράς και του όποιου τρόμου που μοιάζει να έρχεται στην επιφάνεια σέρνοντας μαζί του τους όποιους θρύλους, την σκοτεινιά των εγκλημάτων τόσο του παρόντος όσο και του παρελθόντος, αλλά και την ανατριχίλα που προκαλεί η σκέψη ότι ίσως ο βασικός ηθικός αυτουργός κι ύποπτος για τη διάπραξη αυτών των στυγερών κι αποκρουστικών εγκλημάτων είναι πεθαμένος εδώ και 150 χρόνια νομίζω ότι αρκούν για να μας πείσουν να περιδιαβούμε μέσα στις σελίδες αυτού του αινιγματικού κι ατμοσφαιρικού αστυνομικού θρίλερ που υπόσχεται να μας κάνει να δούμε τα παραμύθια με μία άλλη όχι τόσο αθώα και ρομαντική ματιά...

Γρήγορος και κατανοητός ρυθμός αφήγησης που δένει άψογα το κάθε κομμάτι της ιστορίας τόσο με το επόμενο όσο και με το προηγούμενο, αυθεντικότητα χαρακτήρων που πείθουν μέσα στα πλαίσια της μυθοπλασίας, φαντασία και ρεαλισμός, πλημμυρισμένο από περιγραφικές εικόνες κείμενο, έξυπνο παιχνίδι στη χρήση της γραμματοσειράς κι ένα παράλληλο δίχως να είναι κουραστικό ''ταξίδι'' σε παρελθόν και παρόν είναι μερικά από τα πολλά θετικά που εντόπισα κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης του βιβλίου. Ένα βιβλίο που για μένα ανήκει σίγουρα στην κατηγορία με αυτά που ξεχώρισα τη φετινή χρονιά και με έκανε να αντικρύσω τον τρόμο μέσα από μία παραμυθένια υπόσταση... Εν αναμονή του επόμενου, εύχομαι τα παραμύθια να μην πάψουν ποτέ να υπάρχουν και να μας εκπλήσσουν...

Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα.