Ο συγγραφέας Στέλιος Κυπριανού μας μιλά για τον τρόμο...
Γράφει ο Στέλιος Κυπριανού
ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΤΡΟΜΟ
του Στέλιου Κυπριανού
Ποια ήταν η πρώτη σας επαφή με τον θάνατο; Ίσως να ήταν ένα χτυπημένο σκυλί που είδατε να ξεψυχάει στη μέση του δρόμου της γειτονιάς. Ίσως να ήταν ένας παππούς ή μια γιαγιά που είχαν αρρωστήσει βαριά και δεν βγήκαν ποτέ ζωντανοί από το νοσοκομείο. Ό,τι και να ήταν για τον καθένα μας ξεχωριστά, είναι μια στιγμή που μοιραζόμαστε όλοι. Η στιγμή που σήμανε το τέλος της παιδικής αθωότητας, και του ανέμελου καιρού όταν νομίζαμε πως θα ζούμε για πάντα. Η στιγμή που αποκτήσαμε αμετάκλητα την αντίληψη πως όλοι, ανεξαρτήτως φύλου, φυλής, τάξης, θρησκείας ή πολιτικής πεποίθησης, μια μέρα θα καταλήξουμε θαμμένοι έξι πόδια κάτω από την γη. Η στιγμή όταν ο κόσμος έγινε για πάντα λίγο πιο σκοτεινός από ότι ήταν πριν.
Γειά σας. Ονομάζομαι Στέλιος Κυπριανού και γράφω ιστορίες τρόμου από εκείνη την συγκεκριμένη στιγμή. Φέτος, πήρα το κουράγιο και μάζεψα τις καλύτερες σε μια συλλογή. Τους έδωσα τον τίτλο Βλέποντας Εφιάλτες με τα Μάτια Ανοικτά, και τις εξαπέλυσα στο ανυποψίαστο αναγνωστικό κοινό της Ελλάδας και της Κύπρου με την βοήθεια του εκδοτικού οίκου Βακχικόν.
Και, τώρα που μας δόθηκε η ευκαιρία, ας μιλήσουμε για τον τρόμο. Παρακαλώ, βγάλτε το παλτό και τα παπούτσια, και ό,τι άλλο σας βαραίνει. Αφήστε στο κατώφλι τις προσωπικές προκαταλήψεις, την πολιτική ορθότητα και την λογική του κόσμου. Εδώ κάτω, τίποτα από αυτά δεν έχει σημασία. Μην ανησυχείτε: μπορείτε να φύγετε όποτε θέλετε. Και, να είστε σίγουροι πως τα πολύτιμα σας αντικείμενα θα περιμένουν ακριβώς εκεί όπου τα αφήσατε.
Αν επιστρέψετε ποτέ εκεί πάνω, δηλαδή.
Αν η λογοτεχνία είναι μια χαρούμενη, αξιοσέβαστη οικογένεια, ο τρόμος είναι ο εξόριστος, παράξενος, παραμορφωμένος αδερφός που ζει στη σοφίτα. Δεν δειπνίζει ποτέ με τους υπόλοιπους. Του αφήνουν με τη σειρά ένα πιάτο φαΐ έξω από την πόρτα και επιστρέφουν όσο πιο γρήγορα μπορούν πίσω στο ισόγειο, παρακαλώντας να μην τους ακούσει. Ξέρουν πως υπάρχει, αλλά δεν μιλάνε για εκείνον. Αντ’ αυτού, συζητούν μεταξύ τους για τις τελευταίες τους επιτυχίες, την κοινωνική τους υπόληψη, τους αστρονομικούς αριθμούς των πωλήσεων του τελευταίου μπεστ-σέλερ, προσπαθώντας να μην αναφερθούν στα ειδεχθή και ανάρμοστα αφηγήματα που σκαρφίζεται πάλι εκείνος.
Αχ, και να ήταν φυσιολογικός.
Τον ακούνε να ψιθυρίζει στον εαυτό του στο σκοτάδι, και να γελάει σαρδόνια καθώς φαντασιώνεται την τρομαγμένη αντίδραση του άτυχου αναγνώστη που θα διαβάσει εκείνη την τελευταία, φρικιαστική παράγραφο που μόλις έχει γράψει. Δεν είναι κακός, απλά διαφορετικός - και, παραδόξως, πολύ φιλόξενος. Γιατί, όταν σε τσακώσει να τον κρυφοκοιτάζεις από την χαραμάδα της πόρτας, θα σε καλέσει μέσα με την παγερή του φωνή.
«Μην ντρέπεσαι. Έλα να δεις. Έχω να σου δείξω τόσο φοβερά θεάματα.»
Και, για να λέμε την αλήθεια, δεν υπερβάλλει. Βλέπετε, όντας μικρός, οι γονείς μου απαγόρευαν να βλέπω ταινίες τρόμου, παρά τις εκτεταμένες μου προσπάθειες να τους πείσω πως ήμουν ‘μεγάλος πια’. Βλέπετε, η αμεσότητα της εικόνας είναι η δύναμη αλλά και η κατάρα της. Μια βίαιη ταινία είναι εύκολα καταδικαστέα και έτοιμη να λογοκριθεί στην πυρά της ηθικής αγανάκτησης. Μα τα βιβλία; Τα βιβλία περιέχουν λέξεις. Απλές, αθώες, βαρετές λέξεις. Μελάνι σε χαρτί. Πόσο άσχημα μπορεί να είναι; Άσε που, με αυτόν τον τρόπο, μπορεί να εμπλουτίσει τα αγγλικά του το παιδί.
Έτσι, άρχισα να αγοράζω συλλογές διηγημάτων και μυθιστορήματα - τους Αρουραίους του Τζέιμς Χέρμπερτ, την Λάμψη του Στίβεν Κινγκ - παρακάμπτοντας με αυτό τον τρόπο τους αυστηρούς κανόνες που μου είχαν επιβάλει. Αυτό που δεν γνωρίζαμε, όμως, ούτε εγώ, ούτε και οι γονείς μου, ήταν πως τα βιβλία τρόμου ήταν πολύ χειρότερα σε περιεχόμενο από οποιαδήποτε ταινία. Ελευθερωμένα από την κατάρα των οπτικών μέσων, περιέχουν σενάρια τόσο αποκρουστικά, τόσο διεστραμμένα, που κανείς κινηματογραφικός παραγωγός δεν θα τολμούσε να τα αναπαραστήσει πιστά στην μεγάλη οθόνη. Από την γκροτέσκα, σαδομαζοχιστική φαντασία του Κλάιβ Μπάρκερ, μέχρι τους απύθμενους, υγρούς εφιάλτες του Χ. Φ. Λάβκραφτ, οι αριστοτέχνες του είδους μπορούν να ξεκλειδώσουν τιτάνιους τρόμους. Ξανά και ξανά μέσα από τα χρόνια, το βιβλίο τρόμου αποδεικνύει περίτρανα την φοβερή του δύναμη ως ο αδιαφιλονίκητος βασιλιάς του είδους – για όσους είναι αρκετά τολμηροί να τα διαβάσουν.
Μα, πέρα από την τετριμμένη σύγκριση με τα φιλμικά της αδέρφια, η λογοτεχνία έχει την μοναδική ικανότητα να παράγει ασυνήθιστα έργα που κανένα άλλο μέσο δεν μπορεί. Τρέμετε, κυρίες και κύριοι, μπροστά στον Κόκκινο Πύργο του Τόμας Λιγκότι! Μια ιστορία χωρίς αρχή, μέση και τέλος, χωρίς δραματικές συγκρούσεις - ούτε καν ανθρώπινους χαρακτήρες! Στην πραγματικότητα, δεν είναι παρά μια εκτεταμένη περιγραφή ενός εγκαταλελειμμένου εργοστασίου χωρίς πόρτες και παράθυρα, που λειτουργεί αυτόνομα παράγοντας νεωτερισμούς - από τεχνητά ανθρώπινα χέρια και νεροκολοκύθες που ουρλιάζουν μέχρι άμορφα όντα που ζουν και πεθαίνουν στο σκοτάδι χωρίς κανένα λόγο ύπαρξης. Αντικειμενικά, μια αντί-ιστορία σαν αυτή δεν θα έπρεπε να δουλεύει, πόσο μάλλον να βραβευτεί ως αριστούργημα από τα βραβεία Μπραμ Στόκερ το 1997. Και όμως, ο κύριος Λιγκότι καταφέρνει να σε υπνωτίσει με τις λέξεις του. Επαναλαμβάνει φράσεις σαν να πρόκειται για απόκρυφο τελετουργικό, βυθίζοντας μας στα βασανισμένα υποεπίπεδα ενός πυρετώδους εφιάλτη, χωρίς την ύπαρξη στοιχειώδους πλοκής.
Και αυτό είναι μονάχα ένα παράδειγμα από τους μοναδικούς κόσμους που μπορεί να δημιουργήσει ο Τρόμος, εκείνος ο μακάβριος αδερφός που ζει μονάχος στην σοφίτα. Υπάρχουν δαίμονες που υπόσχονται απολαύσεις πέρα από τα όρια του πόνου· ναρκωμένοι θεοί κάτω από τη θάλασσα που δεν χωράνε στην γκαρσονιέρα που είναι ο ανθρώπινους νους· ναυαγοί-γιατροί που σνιφάρουν κοκαΐνη και τρώνε το ίδιο τους το σώμα για να επιβιώσουν· και ένα σωρό άλλες τόσες ιστορίες που μπορούν να κάνουν κάθε γιαγιά να φωνάζει για όνομα του Θεού! Ο Τρόμος τραβάει από τα μαλλιά όσα κρύβονται κάτω από το χαλί του υποσυνείδητου, και σου τα παρουσιάζει υπό το αχνό, μπλε φως του φεγγαριού. Τα αφήνει να σπαρταράνε στο κρύο πάτωμα, και σου λέει κοίτα - και εσύ δεν μπορείς να κοιτάξεις αλλού.
Πέστε μου, ποιος άλλος έχει τέτοια φοβερά θεάματα να σας δείξει;
Γι’ αυτό, πάρτε ένα βιβλίο τρόμου. Ανοίξτε την πρώτη σελίδα. Σύρετε τα μάτια σας πάνω στις λέξεις. Αφήστε τις νοσηρές εικόνες να σχηματιστούν στο μυαλό σας. Και που ξέρετε; Ίσως να βρείτε τον εαυτό σας να διασκεδάζει με τα όσα φρικτά εκτυλίσσονται μπροστά σας. Ίσως να αρχίσετε να βλέπετε και εσείς εφιάλτες με τα μάτια ανοικτά.
Ίσως, να γίνετε ένας από εμάς.
Στέλιος Κυπριανού
Συγγραφέας της συλλογής Βλέποντας Εφιάλτες με τα Μάτια Ανοικτά
Εκδόσεις Βακχικόν
2026
Το βιβλίο ''Βλέποντας εφιάλτες με τα μάτια ανοιχτά" κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου