ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΝΤΡΟΠΗΣ

Γράφει η Κυριακή Γανίτη

Διαβάζω πολύ και αρέσκομαι να ''χάνομαι'' μέσα στις ιστορίες των βιβλίων. Κι αυτό σε τέτοιον βαθμό, που με κάνει -αρκετές φορές- να αισθάνομαι ότι έχω ξαναδιαβάσει, ή, πιο σωστά, ότι έχω ξαναβρεθεί ως μέρος ανάλογων υποθέσεων. Κι όχι! Δεν είναι μία αναγνωστική ψευδαίσθηση, μα η μυθοπλασία αντιγράφει την αληθινή ζωή τόσο πολύ, που μέσα στις σελίδες των βιβλίων αποτυπώνονται ιστορίες που εκπέμπουν μία αληθοφάνεια που μας διαπερνά/συγκλονίζει σε μεγαλύτερο ποσοστό απ'όσο θέλουμε να αποδεχθούμε. Άρα, μήπως διαβάζοντας ανάλογα βιβλία δεν πρέπει να παραπονιόμαστε για μία επανάληψη των ίδιων και των ίδιων και να κοιτάμε το πώς να αλλάξουμε, άρδην, τη ζωή μας και να ''σπάσουμε'' τα στεγανά των χρόνιων κατεστημένων και λοιπών κακών κειμένων των κοινωνιών; 

Τη συγγραφέα Ευθυμία Αθανασιάδου ''συναντώ'' για πρώτη φορά μέσα από το καινούργιο κοινωνικό της μυθιστόρημα, με τίτλο ''Στα χρόνια της ντροπής'', το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Έξη. Ένα μυθιστόρημα, η υπόθεση του οποίου όχι μόνο μοιάζει σαν να βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα, αφού αναδεικνύει ζητήματα όπως είναι η πατριαρχία, η δυσμενής θέση των γυναικών μέσα στην κοινωνία και το πώς θεωρούνταν ως υποδεέστερες των ανδρών, το πώς οι γυναίκες που τολμούσαν να αντισταθούν και να μην υποταχθούν στα θέλω των οικογενειών τους και να ζήσουν όπως εκείνες επιθυμούσαν κατέληγαν να στιγματιστούν, τη ντροπή που έμελλε να σηκώνουν στις πλάτες τους, τα χαμένα όνειρα, τα ανύπαρκτα δικαιώματα, όπως και αρκετά ακόμη που αποτελούν ένα διαχρονικό ''αγκάθι'' που πληγώνει τα ''σπλάχνα'' των κοινωνιών.

''Ήθελε να ξεφύγει από τη μιζέρια της οικογένειας και του τόπου της. Οι προκαταλήψεις της κοινωνίας, όμως, θα την οδηγήσουν σε έναν γάμο δίχως αγάπη, σε μια ζωή στεγνή από όνειρα. Η Αναστασία καλείται καθημερινά να αντιμετωπίζει τον δήμιο της, τα ξεσπάσματα και τη βίαιη συμπεριφορά του, χωρίς να αντιδρά. Ξέρει πως η σωτηρία της βρίσκεται στα χέρια της, αλλά δεν έχει τη δύναμη να φύγει. Μέχρι που ένα τραγικό γεγονός, το πιο επώδυνο για μια γυναίκα και μια μάνα, θα τη βοηθήσει να ανακαλύψει ξανά το σθένος που κρύβει μέσα της. Θα περάσει από Συμπληγάδες, μα θα προσπαθήσει να μην συντριβεί, να μην πνιγεί. Η αγάπη και η τρυφερότητα, που θα της προσφέρει εκείνος που ποτέ δεν ξέχασε, θα την επαναφέρουν στην επιφάνεια. Άραγε, θα καταφέρει να λυτρωθεί; Ή θα μείνει για πάντα αιχμάλωτη όλων εκείνων των στιγμών που τη γονάτισαν; Όλων εκείνων που χάθηκαν για πάντα χωρίς επιστροφή;" (Από το οπισθόφυλλο)

Ξεκίνησα με έναν πιο χαλαρό ρυθμό την ανάγνωση του βιβλίου, αλλά καθώς κυλούσαν οι σελίδες μέσα από τα χέρια μου, ένιωθα λες και έπρεπε να επιταχύνω και να μάθω παραπάνω. Η συγγραφέας πήρε μία καθημερινή ιστορία και τη μετέτρεψε ως ένα παράδειγμα προς αποφυγή και μίμηση την ίδια στιγμή. Η ζωή και οι εμπειρίες της κεντρικής πρωταγωνίστριας, της Τασούλας, όχι μόνο θα μας κάνουν να προβληματιστούμε και να σκεφτούμε το πώς κάποια πράγματα που σήμερα έχουμε ως δεδομένα και οφείλουμε να νιώθουμε ευγνωμοσύνη για εκείνα, αυτό δεν ίσχυε για όλες τις γυναίκες τότε (μεταξύ μας και για αρκετές ούτε και στις μέρες μας). Ο λόγος της είναι απολύτως εναρμονισμένος με τα όσα περιγράφει και επιθυμεί να αναδείξει μέσα από την παρούσα ιστορία. Τίποτα δεν αναφέρεται τυχαία, ή, απλώς για να εντυπωσιάσει/προκαλέσει μέσω του όποιου μελοδραματισμού το θυμικό των αναγνωστών/στριων. Όπως και τίποτα δεν αποσιωπάται/συγκαλύπτεται για να δικαιολογήσει, ή, για να κάνει τα στραβά μάτια όπως συμβαίνει πολλές φορές από τους ανθρώπους που ενώ βλέπουν και γνωρίζουν πολλά, επιλέγουν να σιωπούν και να αφήνουν να διαιωνίζονται άσχημες καταστάσεις/συμπεριφορές. 

Δεν ξέρω να σας απαντήσω με απόλυτη σιγουριά για το αν ο χρόνος είναι γιατρός. Κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικούς τρόπους αντιμετώπισης/διαχείρισης του πόνου και το πώς πορεύεται έχοντάς τον ως κομμάτι της ζωής του. Ίσως για κάποια πράγματα να λειτουργεί καταπραϋντικά -δίχως να σημαίνει ότι σβήνονται οι όποιες ''πληγές'' καθιστώντας τον πόνο πιο αδρανή και όχι τόσο δυνατό ώστε να επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό, μα για κάποια άλλες συνθήκες, δυστυχώς, δεν μπορεί να παρέμβει και να σβήσει μονοκοντυλιά τα πάντα. Κάποια πράγματα και οδυνηρές εμπειρίες ζωής είναι πάντα πάνω από όλους/ες και τις όποιες δυνάμεις/αντοχές μας... Ναι, καλώς/κακώς, οφείλουμε να αποδεχόμαστε κάθε απώλεια που μπορεί να προκύπτει, χωρίς αυτό να συνεπάγεται μία ''υποταγή'' μας στη μοίρα, αλλά ούτε να παύουμε να θυμόμαστε, αφού κάτι τέτοιο είναι φύσει αδύνατο...

Η κεντρική πρωταγωνίστρια του βιβλίου -όπως και τα λοιπά πρόσωπα της υπόθεσης- με τον έναν, ή, τον άλλον τρόπο ''αντιπροσωπεύουν'' κι από ένα κομμάτι της κοινωνίας κι όλα όσα συμβαίνουν μέσα σε εκείνη. Καθένας και καθεμία ''ντυμένος/η'' με όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που τον/την καθιστούν ταιριαστό/η για τον ρόλο που θα επιτελέσουν μόνο ποικίλα και αντιφατικά συναισθήματα μπορούν να γεννήσουν στη σκέψη και στις ψυχές του αναγνωστικού κοινού. Ναι, θα συμφωνήσω ότι για να μπορέσει κάποιος/α να προχωρήσει στη ζωή του/της και να σταθεί στα πόδια του/της -παρά τα όσα άσχημα έχει βιώσει- οφείλει να βρει τη δύναμη και το κουράγιο που έχει μέσα του/της και κυρίως, μέσω της αγάπης που οδηγεί στη συγχώρεση να νιώσει την πολυπόθητη λύτρωση...

Τί κι αν για πολλά χρόνια πολλοί άνθρωποι (κατά κόρον γυναίκες) μεγάλωσαν με τον φόβο του αισθήματος/στίγματος της ντροπής και του προσχήματος του ''τί θα πει ο κόσμος'' (δε θέλω να σας το χαλάσω, μα ο κόσμος πάντα θα λέει είτε για καλό είτε για κακό και θα κρίνει, ασύστολα, δίχως να κοιτάζει τα δικά του χάλια!), η ζωή πάντα θα μας δείχνει τον δρόμο και θα μας προ(σ)καλεί να ζήσουμε όπως εμείς επιθυμούμε, καθώς δεύτερες ευκαιρίες απλώνονται μπροστά μας, αρκεί κι εμείς να είμαστε στη θέση να τις διακρίνουμε και να τις αρπάξουμε σαν άλλο σωσίβιο σωτηρίας από τον όποιο ''πνιγμό''. Εμένα το βιβλίο μου άφησε αρκετά καλές εντυπώσεις και σας προτρέπω να το αναζητήσετε κι εσείς.

Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Έξη.