ΔΕΝ φταίει πάντα ο/η επιμελητής/τρια...

(Προέλευση φωτογραφίας: Shutterstock)

Γράφει η Κυριακή Γανίτη

ΔΕΝ φταίει πάντα ο/η επιμελητής/τρια...

Η επιμέλεια... Αχ η επιμέλεια και η ύπαρξή της, ή, και μη στα βιβλία είναι ένα μεγάλο ''αγκάθι'' που μας απασχολεί όλους κι όλες που είτε ανήκουν στην κατηγορία των συγγραφέων είτε εμάς που, ως απλό αναγνωστικό κοινό, αγαπάμε να διαβάζουμε τα βιβλία! Και ναι! Θα μου επιτρέψετε να θεωρώ ότι ΔΕΝ φταίει πάντα ο/η εκάστοτε επιμελητής/τρια που του/της έχει ανατεθεί να προβεί στις απαραίτητες διορθώσεις του κειμένου που έχει στα χέρια του/της. Και για να σας προλάβω! Δεν είμαι επιμελήτρια, αλλά από τα όσα έχω ακούσει, επιμέλεια ΔΕΝ συνεπάγεται μόνο τη διόρθωση των όποιων συντακτικών και ορθογραφικών λαθών ενός κειμένου, αλλά κι άλλα πραγματολογικά κι εννοιολογικά ζητήματα (ιστορικά, πολιτικά, οικονομικά, κοινωνικά, εξειδικευμένα ως προς μία επιστήμη στοιχεία, κλπ.) που σχετίζονται με τη γενικότερη φύση της ιστορίας του εκάστοτε βιβλίου ώστε όχι μόνο να υπάρχει μία συνοχή, αλλά να ''βγάζει'' νόημα και να ευσταθούν τα όσα αναφέρονται μέσα σε αυτήν! Κι όμως, μετά λύπης μου, παρατηρώ ακόμη κι αν δεν μιλάμε για βιβλία που εκδίδονται και κυκλοφορούν ως αυτοεκδόσεις, αρκετοί εκδοτικοί να προβαίνουν στην προώθηση στην αγορά βιβλίων που τυγχάνει να πάσχουν από άποψη επιμέλειας με ό,τι αυτό συνεπάγεται. 

Κι αναρωτιέμαι. Ποιανού/ης είναι το φταίξιμο; 

• Του εκδοτικού που δεν ενδιαφέρεται για την εικόνα του βιβλίου παρά να λάβει τα όποια έσοδα είτε από το χρηματικό ποσό που θα λάβει από τον/την εκάστοτε συγγραφέα για να προβεί στην έκδοση του βιβλίου είτε από τις πωλήσεις των αντιτύπων; 
• Του/της εκάστοτε συγγραφέα που δεν δέχεται να ακούσει τις γνώμες των ανθρώπων που έχουν τις γνώσεις ώστε να βελτιωθεί το έργο του/της και να είναι πιο σωστό και περιποιημένο, θεωρώντας ότι τάχα μου έχει γράψει το επόμενο αριστούργημα που θα συγκλονίσει τον κόσμο; Ναι, το δέχομαι! Όλοι κι όλες έχουμε όνειρα που θέλουμε να πραγματοποιηθούν, αλλά δε βλάπτει να είμαστε ταπεινοί/ες και να ακούμε τους ανθρώπους που διαθέτουν μεγαλύτερη πείρα από εμάς!
• Του/της εκάστοτε επιμελητή/τρια που είτε επειδή δεν πληρώνεται όπως πρέπει για τη δουλειά που θα χρειαστεί να κάνει και θα κοντέψει να ''χάσει'' τα μάτια του/της για να διορθώσει ό,τι χρειάζεται, οπότε και δε δίνει την πρέπουσα σημασία είτε επειδή έχει ''δεμένα'' τα χέρια του/της εξαιτίας του γεγονότος ότι ο εκδοτικός, ή, ο/η συγγραφέας του έργου ΔΕΝ του/της επιτρέπει να κάνει τη δουλειά του σωστά και έχει τους όποιους περιορισμούς; 
• Μήπως γιατί διαρκώς ξεπηδούν ειδήμονες σε όλους τους τομείς και αναλαμβάνουν να κάνουν δουλειές που δεν έχουν τις γνώσεις;
• Είναι κάτι άλλο, ή, ένας συνδυασμός όλων αυτών;

Και περνώ σε ένα άλλο κομμάτι που σχετίζεται κατά κάποιον τρόπο με την επιμέλεια και δεν είναι άλλο από την μετάφραση των ξένων κειμένων! Εκεί κι αν γίνεται αυτό που λαϊκά λέμε ''μακελειό''! Εδώ θα μου επιτρέψετε να είμαι κάθετη και να ρίχνω όλο το βάρος τόσο στον/στην υπεύθυνη του ανάλογου τμήματος του κάθε εκδοτικού όσο και στο άτομο που θα αναλάβει τη μετάφραση! Δεν υποστηρίζω ότι γίνεται παντού, αλλά δυστυχώς υπάρχουν τρανταχτά παραδείγματα που όχι μόνο μπορεί να μας ''πετάξουν'' έξω τα μάτια, αλλά να κάνουν τους/τις αναγνώστες/στριες να νευριάσουν και να στεναχωρηθούν (με το δίκιο τους!) για τον χρόνο και τα χρήματα που διέθεσαν για να αγοράσουν και να διαβάσουν αυτά τα βιβλία. 

Όχι! Δεν είναι λύση το να βάζουμε στη μετάφραση του google το κείμενο με ένα απλό copy paste (αντιγραφή - επικόλληση) και να μας το εμφανίζει στη γλώσσα μας. Και δε μιλώ μόνο για τα ορθογραφικά και συντακτικά λάθη, μα και για εκείνα που ορίζονται βάσει των όποιων τοπικών ιδιωματισμών και συγκεκριμένων χαρακτηριστικών στην εκφορά του λόγου και λοιπών φράσεων και λέξεων της εκάστοτε ξένης γλώσσας και τον τρόπο που χρησιμοποιούνται στο πρωτότυπο κείμενο κι ό,τι μπορεί να υποδηλώνουν! Οπότε, οφείλουν γι'αυτή τη δουλειά να προσλαμβάνονται και να την αναλαμβάνουν σοβαροί/ες επαγγελματίες που διαθέτουν άριστες γνώσεις τόσο γύρω από την εκάστοτε γλώσσα όσο και από τη γενικότερη συνθήκη της μετάφρασης και της απόδοσης του κειμένου με τέτοιον τρόπο ώστε να μπορεί να στέκει και να προκύπτουν τα όποια νοήματά του! Και να μην ξεχνιόμαστε, να παίρνουν και την πρέπουσα αμοιβή για όλο αυτό!

Και ναι! Προσωπικά έκανα το λάθος (για το οποίο δηλώνω παντελώς μετανιωμένη!) να προσπαθήσω να στηρίξω εκδοτικούς παρά αυτά τα λάθη, αλλά δεν μπορώ να συνεχίσω να το κάνω. 

Θα χαρώ να ακούσω τα σχόλια σας!