Ναι, στην αρνητική κριτική, αλλά με όρια!

(Προέλευση φωτογραφίας: Shutterstock)

Γράφει η Κυριακή Γανίτη

Ναι, στην αρνητική κριτική, αλλά με όρια!

- ''Μα εσύ δεν γράφεις ποτέ καμία αρνητική κριτική;'' 

- ''Φυσικά και έχω γράψει και ίσως γράψω ξανά μελλοντικά. Απλώς για κάποιον χαζό λόγο δε δέχεστε ότι υπάρχουν κι αυτές οι αρνητικές κριτικές που δεν ξεχειλίζουν αρνητισμό!'' 

Κι ούτε είμαι της άποψης ότι αν δεν έχεις να πεις κάτι καλό, μη μιλάς καθόλου! Ε, αυτό ακούγεται κάπως φασιστικό κι ακραίο. Όλα μπορούν να ειπωθούν με τον κατάλληλο τρόπο δίχως να γινόμαστε κακοί/ες.

Και για να το πάω ένα βήμα παραπέρα. 

Να ξεκαθαρίσω ότι για μένα - αρχικά ως αναγνώστρια και έπειτα ως bookblogger- αρνητική κριτική ΔΕΝ συνεπάγεται μία κριτική που περιέχει βωμολοχίες, ακραίους και δηκτικούς χαρακτηρισμούς, ή, δεν γνωρίζει το τί σημαίνουν όρια! Ναι, όλα τα πράγματα έχουν όρια, αλλιώς θα ήμασταν χειρότερη ζούγκλα απ'αυτή που είμαστε σήμερα. 

Ναι, λοιπόν, στην αρνητική κριτική υπό προϋποθέσεις. 

Ποιες είναι αυτές;

1) Μία αρνητική κριτική θα στηρίζεται σε ειλικρινή και βάσιμα επιχειρήματα.

2) Μία αρνητική κριτική θα σέβεται τόσο τον/την εκάστοτε δημιουργό όσο και τον κόπο του/της, ενώ παράλληλα θα σέβεται και το αναγνωστικό κοινό που βρήκε αρεστό το βιβλίο, ακόμη κι αν δεν κάλυψε τις αναγνωστικές ανάγκες/προτιμήσεις του/της γράφοντος/ουσης την όποια κριτική.

3) Μία αρνητική κριτική θα έχει ως σκοπό της όχι να θίξει, υποβιβάσει, πλήξει, ακυρώσει, ή, προσβάλει την προσωπικότητα και κατ'επέκταση το έργο ενός/μίας δημιουργού, αλλά να γίνει αρωγός στην εξέλιξη της πένας αυτού/ης του/της δημιουργού. Να στηρίξει και να επιδοκιμάσει μία μελλοντική καλυτέρευση στα γραπτά του/της. 

4) Μία αρνητική κριτική οφείλει να είναι αντικειμενική με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει.

5) Μία αρνητική κριτική θα δέχεται αντίλογο και κριτική, αφού θα δε θα θεωρεί ότι είναι ανώτερη έναντι όλων των υπολοίπων!

Θα μπορούσα να σας απαριθμώ και άλλα, αλλά νομίζω ότι καταλάβατε, πλήρως, το τί εννοώ. Οπότε, καλό θα είναι να τα έχετε το νου σας, πριν βιαστείτε άλλη φορά να συμπεράσματα.

Και τώρα κάποιες συμβουλές προς ''ναυτιλλομένους/ες''!

- Αφού γνωρίζετε τα πάντα, σταματήστε να αντιγράφετε αυτούσιες τις ιδέες τρίτων και να τις πλασάρετε ως δικές σας! Σας έχουμε πάρει είδηση προ πολλού και σας αφήνουμε να δούμε μέχρι που θα φτάσει η χαζομάρα σας...

- Μάθετε να μην τρέχετε να ανεβάσετε την άποψη/κριτική σας για ένα βιβλίο είτε μετά από λίγες ώρες είτε την επόμενη ημέρα αφού ένα άλλο άτομο (blogger/bookstagrammer/αναγνώστης/στρια) έχει αναρτήσει την άποψη/κριτική του/της για εκείνο ένεκα της όποιας ζήλειας, μικρότητας και κομπλεξισμού που σας χαρακτηρίζει θεωρώντας ότι έτσι θα πλήξετε το άλλο πρόσωπο! Κάποια πράγματα κάνουν μεγαλύτερο και πιο εκκωφαντικό μπαμ και από τα κανόνια στον Λυκαβηττό.

- Μην πέφτετε τόσο χαμηλά με το να κράζετε ένα βιβλίο (είτε σας άρεσε είτε όχι) απλώς και μόνο γιατί κάποιος/α άλλος/η bookblogger/bookstagrammer/αναγνώστης/στρια τόλμησε να πει ότι το βρήκε εξαιρετικο! Σας έχω νέα! Η ανάγνωση και το τί λαμβάνει ο καθένας και η καθεμία από το εκάστοτε βιβλίο είναι υποκειμενικό και διαφέρει! Μάθετε, λοιπόν, να σέβεστε κι αν δεν μπορείτε, να το βουλώνετε! Και κυρίως, να μη θεωρείτε το όποιο άλλο άτομο χαζό, ότι δεν ξέρει να διαβάζει, ή, ότι υστερεί προς την νοητική του ικανότητα/αντίληψη και σκέψη, επειδή μπορεί να προσέγγισε το εκάστοτε βιβλίο από μία άλλη ματιά και να μη στάθηκε στα ίδια (αρνητικά βεβαίως!) σημεία του έργου με εσάς! Αν αυτό δεν είναι ύπουλο χτύπημα κάτω από τη ζώνη ώστε να προκαλέσετε πλήγμα στην αξιοπιστία και στη δουλειά του άλλου προσώπου, τότε τί είναι; Κουραστήκαμε από τους/τις ''θύτες'' φέροντας/ουσες τα προσωπεία των θυμάτων!

- Κι αφού έχετε τέτοια τεράστια προσόντα και γνώσεις, γιατί δεν επιλέγετε να γράψετε εσείς το επόμενο αριστούργημα που θα συνεπάρει τον κόσμο σε παγκόσμιο επίπεδο; Εγώ με πολύ μεγάλη μου χαρά να το διαβάσω και να πω ότι όντως είναι εξαιρετικό (αν πραγματικά είναι)! Δεν έχω κανένα πρόβλημα και το εννοώ! Δεν είναι ειρωνικό αυτό μου το σχόλιο! (Το διευκρινίζω, διότι έχουμε καταλήξει να εξηγούμε και τα αυτονόητα...)

- Μην πλασάρετε τον εαυτό σας ως κάτι το τόσο ιδανικό! Μάτια, αυτιά, γνώσεις, κριτική ικανότητα και σκέψη διαθέτουμε όλοι κι όλες και μπορούμε να βγάλουμε συμπεράσματα και να χάψουμε, ή, όχι ό,τι επιδεικνύετε!

Πόση απελπισία σας διακρίνει πια;

Και να θυμάστε! 

Ένα από τα επτά -ίσως και το πιο βαρύνουσας σημασίας- θανάσιμο αμάρτημα είναι η αλαζονεία που σας τυφλώνει και δε βλέπετε το πόσο μικροί/ες είστε...

Θα χαρώ να ακούσω τα σχόλια σας!