ΜΑΤΩΜΕΝΗ ΑΥΓΗ

Γράφει η Κυριακή Γανίτη

Δυστυχώς, η ζωή δεν είναι πάντα ένας δρόμος στρωμένος με ροδοπέταλα, αλλά πολλά ''αγκάθια'' έρχονται και στέκονται εμπόδιο στο διάβα των ανθρώπων και πληγώνουν τόσο το σώμα όσο και την ψυχή τους. Διαβάζοντας ιστορικά μυθιστορήματα εποχής πάντα αισθάνομαι να γίνομαι ένα με το κοινωνικό υπόβαθρο εκείνης της εποχής που λαμβάνουν χώρα τα γεγονότα της πλοκής. Σαν να συναντώ τα πρόσωπα που έζησαν τότε και -έστω και σε νοερό πλαίσιο- να συμμερίζομαι ένα κομμάτι των όσων βίωσαν κι αισθάνθηκαν. Σαν να γίνονται οι ιστορίες τους (ακόμη κι όταν η μυθοπλασία γεννά ιδέες βάσει της αληθινής ζωής) μαθήματα με χρήσιμα διδάγματα για την πορεία μας προς το μέλλον. Σαν να μαθαίνουμε από τα λάθη του παρελθόντος ενώ ταυτόχρονα παίρνουμε δύναμη και κουράγιο από τα πρότυπα αξιοπρέπειας των προσώπων που θα παρελάσουν μπροστά από τα μάτια μας...

Ναι, μπορεί να μην είναι στις πρώτες θέσεις, πλέον, των αναγνωστικών μου επιλογών βιβλία που φέρουν έναν κοινωνικό/ιστορικό χαρακτήρα, μα δεν παύει να τα αντιμετωπίζω με αγάπη, προσοχή και σεβασμό, καθώς θεωρώ ότι από όλα τα βιβλία που διαβάζω μπορώ να κρατήσω κάτι. Είτε αυτό είναι μικρότερο, ή, μεγαλύτερο. Σήμερα, λοιπόν, διάβασα και σας μιλώ για το μυθιστόρημα της συγγραφέως Ελένης Κοτσοβόλου, με τίτλο ''Ματωμένη αυγή'', το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Έξη. Ένα μυθιστόρημα που στάθηκε ως αφορμή για να ''γνωρίσω'' την πένα της συγγραφέως και αυτό μόνο θετικό μπορεί να θεωρηθεί.

''O πόλεμος του ’40 τη σημάδεψε με τον πιο σκληρό τρόπο. Παιδί ακόμα, η Ουρανία βρέθηκε να παλεύει για την επιβίωση, όταν τα καμιόνια του δήμου μάζευαν κάθε αυγή τους νεκρούς από τα πεζοδρόμια της Αθήνας. Μικρό κορίτσι, αναγκάστηκε να ξενιτευτεί και να βιώσει την εκμετάλλευση και τον εξευτελισμό. Η ζωή της γεμάτη από ανθρώπους που φεύγουν, τόπους που δεν έγιναν σπίτι της και στιγμές που της αφήνουν πάντα μια πικρή ανάμνηση. Μονάχα τα δύο σκουλαρίκια της με τα κωνσταντινάτα φλουριά τη συντροφεύουν. Σύμβολα του παρελθόντος και της ιστορίας της. Φυλαχτό για να την προστατεύει ή μήπως το βάρος της μοίρας που κουβαλά μαζί της;" (Από το οπισθόφυλλο)

Ως αναγνώστρια, αγαπώ τον τρόπο που οι εκάστοτε συγγραφείς επιλέγουν να αντλούν έμπνευση από ιστορίες που κάλλιστα θα μπορούσαν να βασίζονται σε αληθινά γεγονότα -που ίσως και να είναι ειπωμένες πολλές φορές- και να τις μετατρέπουν σε κάτι που μπορεί επάξια να σταθεί και να λειτουργήσει μέσα στα πλαίσια της λογοτεχνίας και να μας επιτρέψει να αφεθούμε στην ανάγνωσή του. Η συγγραφέας, εδώ, κάνει αυτό ακριβώς. Βάζει στο επίκεντρο ένα πρόσωπο γυναικείο που θα ζήσει την εκμετάλλευση, την αδικία, τον πόνο, καθώς κι αρκετά ακόμη αρνητικά μαζί με άλλα πρόσωπα εξίσου αληθοφανή που πάνω τους θα αποτυπωθεί το μελανό ''σημάδι'' μίας ολόκληρης και σκληρής εποχής. Μίας εποχής απάνθρωπης που μπορούσε να μετατρέψει τον κόσμο σε θηρία αγριότερα κι από εκείνα των τεράτων της φαντασίας. 

Ξέρετε, είναι πολύ εύκολο το να κάνεις έναν/μία αναγνώστη/στρια να συγκινηθεί διαβάζοντας μία ιστορία. Το θέμα, όμως, δεν είναι αυτό! Θεωρώ ότι το όποιο δραματικό στοιχείο θα πρέπει να δίνεται μέσα σε πλαίσια που θα αποποιούνται την όποια επί τούτου διάθεση προς την επίκληση στο συναίσθημα μέσα από τη χρήση δήθεν κλισέ κι άλλων μελό μοτίβων που -κατά την προσωπική μου άποψη ως αναγνώστρια- λειτουργούν αποτρεπτικά, μη σας πω ότι κουράζουν/θυμώνουν το αναγνωστικό κοινό. Και η συγγραφέας επιλέγει να μιλήσει με ρεαλισμό χωρίς υπερβολές στον λόγο της και στην περιγραφή των γεγονότων. Τα πάντα αναδεικνύονται μέσα από την απλότητα του στιβαρού της λόγου που αγγίζει τις ευαίσθητες ''χορδές'' του θυμικού και της σκέψης. Όλα είναι μετρημένα και τοποθετημένα όταν, όπου κι όπως πρέπει. 

Η αυγή που μπορεί, αρχικά, να χάραξε και να ήταν ματωμένη θα έρθει η στιγμή που θα απαλλαγεί από τον πόνο και την όποια δυστυχία και το φως της θα λάμψει πιο δυνατό από ποτέ, αφού η ελπίδα καταφέρνει και μένει εκεί αλώβητη και σθεναρή παρά τα όσα τραγικά θα συμβούν γύρω μας. Σαν από πείσμα στις όποιες δυσκολίες, πάντα βρίσκει τον τρόπο να μας δείξει τον δρόμο για ένα καλύτερο μέλλον. Ένα μέλλον όπου μπορεί να μην έχουν ξεχαστεί τα όσα κακά, αλλά ως διά μαγείας να γίνονται το κίνητρο και ευγνωμοσύνη για τα καλύτερα που έρχονται...

Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Έξη.