#Αφιέρωμα: Όταν το βιβλίο ''αποκτά'' όνομα και υπόσταση (Μέρος 3ο): ΣΑΜΙΡΑ Το κορίτσι με τα πράσινα μάτια (εκδ. Γράφημα)

Γράφει η Κυριακή Γανίτη

#Αφιέρωμα: Όταν το βιβλίο ''αποκτά'' όνομα και υπόσταση 

Μέρος 3ο

ΣΑΜΙΡΑ Το κορίτσι με τα πράσινα μάτια 

Αντιλαμβάνομαι και μπορώ να δικαιολογήσω ως έναν βαθμό την όποια προκατάληψη και φόβο μπορεί να νιώθουν κάποιοι άνθρωποι προς ανθρώπους που έρχονται από άλλες ξένες χώρες και μπορεί να έχουν διαφορετικά θρησκευτικά πιστεύω και συνήθειες ζωής. Όμως, έχω γαλουχηθεί, από την οικογένειά μου, ότι παντού και πάντα υπήρχαν και υπάρχουν τόσο καλοί όσο και κακοί άνθρωποι. Η καταγωγή, το φύλο, το εκπαιδευτικό επίπεδο, η οικονομική κατάσταση, η όποια πίστη και αρκετοί ακόμη παράγοντες δεν καθορίζουν απαραιτήτως και τη διαμόρφωση του χαρακτήρα ενός ανθρώπου, μα και πάλι δεν μπορώ να είμαι, απολύτως, σίγουρη. Καθώς παρατηρούμε ότι υπάρχουν κάποια ''αγκάθια'' στον τρόπο διαπαιδαγώγησης και γενικότερης αντίληψης σε χώρες -κυρίως της ανατολής- με βάσει των οποίων όχι μόνο προβαίνουν σε έναν παντελώς άκυρο κι αβάσιμο διαχωρισμό των ανδρών έναντι των γυναικών και κατ'επέκταση των όποιων δικαιωμάτων αυτά τα δύο φύλα φέρουν. Φυσικά και δεν είναι κοινό μυστικό ότι σε εκείνους τους τόπους μόνο οι άνδρες θεωρούνται άνθρωποι με δικαιώματα και οι γυναίκες ως κάτι κατώτερο κι από τα ζώα με μοναδικό σκοπό την εκμετάλλευσή τους με κάθε τρόπο. 

Για το 3ο μέρος του αφιερώματος επέλεξα να σας μιλήσω για ένα βιβλίο που έχω κάμποσο καιρό στα ράφια της βιβλιοθήκης μου και έψαχνα την κατάλληλη στιγμή για να το διαβάσω. Ο λόγος για το κοινωνικό μυθιστόρημα της συγγραφέως Όλγας Στράντζαλη, με τίτλο ''ΣΑΜΙΡΑ Το κορίτσι με τα πράσινα μάτια'', το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γράφημα. Ένα μυθιστόρημα με βαθύ κοινωνικό αποτύπωμα που αποδεικνύει ότι η τέχνη μπορεί να ''αντιγράφει'' τη ζωή, μόνο που εδώ προσπαθεί να σπάσει το απόστημα και να προβεί σε ένα πιο θετικό μήνυμα/αποτέλεσμα.

''Σε έναν κόσμο που τη μαθαίνει να σιωπά, μια γυναίκα αποφασίζει να υψώσει τη φωνή της. Σπάζει τα δεσμά μιας ζωής καθηλωμένης στον φόβο και ξεκινά ένα οδοιπορικό πέρα από σύνορα και μνήμες, κουβαλώντας μαζί της την αγάπη για τα παιδιά της και την κρυφή της λαχτάρα για ελευθερία. Κάθε βήμα της, ένα στοίχημα με την ίδια της την ύπαρξη· κάθε ανάσα, μια πράξη αντίστασης απέναντι σε ό,τι την ήθελε αόρατη. Ένα μυθιστόρημα για τις πληγές που βαραίνουν το σώμα και την ψυχή, για το κουράγιο που γεννιέται όταν όλα μοιάζουν χαμένα και για την αναφαίρετη ανάγκη του ανθρώπου να σταθεί ξανά στο φως. Μια συναρπαστική ιστορία για τις ρωγμές της μνήμης, για το θάρρος που ανθίζει στην πιο άνυδρη γη, για την ακατανίκητη δίψα του ανθρώπου να βρει μια θέση στον κόσμο. Μια υπενθύμιση πως ακόμη και μέσα στη σιωπή, το όνειρο μπορεί να γίνει κραυγή. Γιατί, ακόμη και στο πιο βαθύ σκοτάδι, μια σπίθα αρκεί για να χαράξει τον δρόμο." (Από το οπισθόφυλλο)

Η συγγραφέας παίρνει έμπνευση από την καθημερινή αληθινή ζωή γυναικών που υπάρχουν γύρω μας και αν αρχικά μοιάζει σαν να έχουμε μία αναπαραγωγή μίας ιστορίας γνώριμης και σχεδόν αναμενόμενης που, όμως, επιλέγει να δώσει ένα άλλο τέλος. Η Σαμίρα, αυτό το μικρό κορίτσι με τα πράσινα μάτια μαζί με τις άλλες γυναικείες μορφές που θα παρελάσουν από μπροστά μας, κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης, θα γίνουν ένα σύμβολο πίστης, δύναμης και κουράγιου! Θα μας δείξουν τον δρόμο που θα χρειαστεί να διαβούν ώστε να ξεφύγουν από αυτήν την προκαθορισμένη από τη μοίρα άσχημη ζωή που έμελλε να ζήσουν επειδή είχαν την τύχη να γεννηθούν γυναίκες σε έναν κόσμο που κάθε άλλο παρά φιλικά προσκείμενος σε εκείνες είναι. 

Η συγγραφέας θα μιλήσει με λόγια απλά, αληθινά και ουσιαστικά. Δε θα προσπαθήσει να ωραιοποιήσει καταστάσεις και σε καμία περίπτωση δε θα δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα. Προφανώς και δε θα φτάσει στο άλλο άκρο με το να δείξει ότι όλα είναι τέλεια, ή, ότι τα πρόσωπα του βιβλίου (ανεξαρτήτως φύλου) δε θα χρειαστεί να περάσουν από δοκιμασίες είτε πιο δύσκολες είτε πιο εύκολες για να βρουν τον δρόμο τους. Η κατάκτηση των όποιων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δη αυτών των γυναικών, δυστυχώς, ακόμη δεν είναι δεδομένη. Χρειάζεται πολύς αγώνας, κόπος, θυσίες, αλλά και προσπάθεια από όλους κι όλες μας για να γίνει πράξη. Και μέσα σε όλα, η ανάγκη για αποδοχή από τους γύρω, καθώς και η ασφάλεια που μπορεί να νιώθει ένας άνθρωπος με το να αποκαλεί έναν τόπο σπίτι του και να αισθάνεται ασφαλής τόσο εκείνος όσο και τα υπόλοιπα πρόσωπα της οικογένειάς του.

Αγάπησα τον τρόπο που η συγγραφέας κρατά τις ισορροπίες και παρουσιάζει και τις δύο πλευρές του νομίσματος δίχως να παίρνει καμία επί τούτου υποκειμενική, ή, ρατσιστική θέση υπέρ του ενός, ή, υπέρ του άλλου. Αφήνει στα πρόσωπα της ιστορίας να μιλήσουν και να πράξουν βάσει των όποιων εμπειριών, σκέψεων, επιθυμιών, προκαταλήψεων, διδαχών, όπως και τη θέση που έχουν μέσα στην κοινωνία όπου ζουν. Δείτε το σαν μία αντανάκλαση πολλών από τα όσα συμβαίνουν, διαρκώς, γύρω μας και μας αφορούν σε μεγαλύτερο βαθμό απ'όσο νομίζουμε. Κι αυτό είναι αρκετό ώστε να μας κινητοποιήσει και να μας κάνει να βγούμε έξω από τον όποιο μικρόκοσμό μας, να δούμε τα πάντα με ''ανοιχτή'' σκέψη και κριτική ικανότητα.

Ο λόγος της συγγραφέας είναι συνεχόμενος και κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνωστικού κοινού από την αρχή έως και το τέλος του βιβλίου. Εντάξει, σε κάποια σημεία φαντάζει να πηγαίνει κάπως πιο γρήγορα, αλλά τίποτα δε μένει αναπάντητο. Όλα θα έρθουν να ''κουμπώσουν'' το ένα πλάι στο άλλο ώστε να έχουμε μία πλήρη εικόνα που θα εξηγεί τα πάντα. Δε λέω! Η συγγραφέας ίσως και να έχει επιλέξει να δώσει ένα πιο θετικό από το αντικειμενικά αναμενόμενο αποτέλεσμα, μα και πάλι γιατί όχι; Γιατί να σταματήσουμε να ελπίζουμε αποδεχόμενοι/ες ότι τίποτα δεν μπορεί να αλλάξει, ενώ μπορούμε ενωμένοι/ες να καταφέρουμε πολλά; Εννοείται ότι τίποτα δεν αλλάζει από τη μία μέρα στην άλλη, πόσω μάλλον πεποιθήσεις παγιωμένες τόσους αιώνες, αλλά το χειρότερο είναι να μην προσπαθούμε. Τότε ναι! Είμαστε καταδικασμένοι/ες να ζούμε μέσα σε αυτόν τον φαύλο κι επώδυνο κύκλο. Οπότε, στο χέρι μας είναι το τί θα επιλέξουμε.

Εγώ διάβασα μέσα σε λίγες ώρες το βιβλίο και αποφάσισα να συγκρατήσω το μεγαλείο της ψυχής αυτών των ανθρώπων και τα βιώματά τους -έστω και σε επίπεδο μυθοπλασίας- να γίνουν ένα καλό μάθημα για τη ζωή μου και θα με κάνουν να μην επαναπαύομαι και να διεκδικώ ό,τι μου αξίζει, όπως και για όλους τους ανθρώπους. Δηλαδή, μία ζωή ελεύθερη και με αξιοπρέπεια! 

Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γράφημα.

Υ.Γ. Μείνετε συντονισμένοι/ες για το 4ο μέρος του αφιερώματος.