#Αφιέρωμα σε έργα μεταφρασμένης ξένης λογοτεχνίας τρόμου & φαντασίας (Μέρος 4ο): Η σκοτεινή καρδιά του δάσους

Γράφει η Κυριακή Γανίτη

#Αφιέρωμα σε έργα μεταφρασμένης ξένης λογοτεχνίας τρόμου & φαντασίας 

Μέρος 4ο

Η σκοτεινή καρδιά του δάσους

Άραγε, το δάσος μπορεί να έχει μία καρδιά στα βάθη του; Κι αν ναι, θα μπορούσε αυτή η καρδιά να χαρακτηριστεί ως σκοτεινή; Ελάτε να το ανακαλύψουμε μαζί στο 4ο μέρος του αφιερώματος σε έργα μεταφρασμένης ξένης λογοτεχνίας τρόμου και φαντασίας όπου συντροφιά μου κράτησε το μυθιστόρημα, με τίτλο ''Η σκοτεινή καρδιά του δάσους'' (Uprooted), το οποίο υπογράφει η συγγραφέας Naomi Novik και το οποίο κυκλοφορεί στη χώρα μας από τις εκδόσεις Selini και σε μετάφραση του κυρίου Θωμά Μαστακούρη. Ένα αλλιώτικο παραμύθι από τα συνηθισμένα που όμως δεν απευθύνεται σε παιδιά, αλλά σε ενηλίκους που γοητεύονται ακόμη από ανάλογες ιστορίες. 

Αντιλαμβάνομαι και κατανοώ, απολύτως, ότι βιβλία φαντασίας και τρόμου που μοιάζουν σαν παραμύθια για μεγάλα παιδιά να μη βρίσκονται πάντα στις κορυφαίες επιλογές μερίδας των αναγνωστών/στριων, αλλά θα μου επιτρέψετε να θεωρώ ότι αξίζει να τους δίνουμε, όλοι κι όλες, μία ευκαιρία. Τί θέλω να πω; Η συγγραφέας με τη συγγραφή του παρόντος έργου προβαίνει (λες να εισακούστηκαν μέχρι εκεί οι προσευχές μου;) σε μία κίνηση που τη θεωρώ πολύ έξυπνη αναφορικά με την πηγή από την οποία μπορεί να εμπνέονται οι εκάστοτε συγγραφείς ώστε να γράψουν κάποιο έργο. Ποια είναι αυτή; Μα οι λαϊκές παραδόσεις και οι θρύλοι της κάθε χώρας. Ναι, καλά διαβάσατε. Ας φύγουμε πια από τα συνηθισμένα, μονότονα, βαρετά και κουραστικά μοτίβα κι ας αφήσουμε χώρο στη φαντασία να πάρει τα ηνία και να λάμψει όπως της πρέπει! Έτσι, λοιπόν, και η συγγραφέας εμπνέοντας ιδέες από ανάλογες παραδόσεις της ανατολικής Ευρώπης μας παραδίδει ένα βιβλίο όπου η μαγεία, η φαντασία, η περιπέτεια και το έρεβος μαζί με τους ανθρώπους κι άλλα πλάσματα της φαντασίας θα στήσουν γύρω μας έναν χορό των αισθήσεων και των ψευδαισθήσεων.

''«Ο δικός μας Δράκος δεν τρώει τα κορίτσια που παίρνει κι ας λένε τέτοιες ιστορίες έξω από την κοιλάδα μας. Τις ακούμε κάπου-κάπου από τους ταξιδιώτες που περνούν από ’δώ. Μιλούν λες και κάναμε ανθρωποθυσίες, λες κι επρόκειτο για αληθινό δράκο. Όμως, προφανώς, αυτό δεν ισχύει· μπορεί να είναι μάγος κι αθάνατος, αλλά παραμένει άνθρωπος. Εξάλλου, αν πραγματικά ήθελε να τρώει κάποια από εμάς κάθε δέκα χρόνια, οι πατεράδες μας θα ένωναν τις δυνάμεις τους και θα τον σκότωναν. Μας προστατεύει από το Δάσος και τον ευγνωμονούμε γι’αυτό, αλλά όχι και τόσο»." (Από το οπισθόφυλλο)

Έχω ξαναπεί ότι από μικρή πάντα έπιανα τον εαυτό μου να προσπαθεί να δει μέσα, πίσω και πέρα από τα όσα μπορεί να μου φανερωνόντουσαν τόσο στην πραγματική μου ζωή όσο και στις ιστορίες των παραμυθιών που διάβαζα. Αυτό συνεχίζεται, ακάθεκτα, ακόμη και σήμερα που ούσα ενήλικη επιλέγω να διαβάσω βιβλία που φέρουν αυτήν την ξεχωριστή και πάντα αγαπημένη που πλευρά. Και ξέρετε τί έχω διαπιστώσει μετά από όλα αυτά τα χρόνια διαβάσματος; Ό,τι τίποτα δεν είναι πάντα όπως φαίνεται. Δεν υπάρχει, απαραιτήτως, το υπέρτατο καλό ούτε και το μέγιστο κακό. Όλα υπάρχουν γύρω μας είτε σε ισορροπία είτε σε μία διαμάχη όπου πότε υπερισχύει το ένα και πότε το άλλο έναντι του ενός από τα δύο. Έτσι κι εδώ, έχουμε χαρακτήρες προσώπων που μπορεί αλλιώς να φαίνονται κι αλλιώς να είναι. Καλώς, ή, κακώς, πολλές φορές επιλέγουμε -ασυνείδητα, ή, και μη- να ταυτίζουμε πρόσωπα με καταστάσεις κι ανάλογες συμπεριφορές βάσει της εξωτερικής εμφάνισης, ή, και της όποιας θέσης (κατά κόρον ανώτερης/ανώτατης) μπορεί να κατέχουν μέσα στην κοινωνία. Ναι, η συγγραφέας επενδύει πάνω στη διαφορά μεταξύ του ''φαίνεσθαι'' και του ''είναι'' και το αναδεικνύει τόσο μέσα από την ίδια την πλοκή όσο και μέσω των προσώπων που θα πρωταγωνιστήσουν μέσα σε εκείνη.

Αγάπησα τον τρόπο με τον οποίο η συγγραφέας φαίνεται ότι δε φοβάται να ''σπάσει'' τα δεσμά και τα όποια στερεότυπα γύρω από τα παραμύθια, πηγαίνοντας την ιστορία της ένα βήμα παρά πέρα. Μέσω των σχέσεων που αναπτύσσονται τόσο αναμεταξύ τους όσο και σε ευρύτερο πλαίσιο, στοχεύει στην ανάδειξη ζητημάτων που μας απασχολούν διαχρονικά και μας βάζουν στη διαδικασία να προβληματιστούμε, δίχως όμως να υποκύπτει σε δήθεν συναισθηματικούς εκβιασμούς, πομπώδεις και δαιδαλώδεις φιλοσοφικές σκέψεις, ή, λοιπές συγγραφικές φιοριτούρες. Είναι λες και θέτει εκ νέου τις βάσεις γύρω απ'αυτά, καθιστώντας τα ακόμη πιο σύγχρονα, απτά και θελκτικά για το αναγνωστικό κοινό. Και σας ρωτώ. Οι καλοί/ες ήταν πάντα τόσο καλοί/ες και οι κακοί/ες τόσο κακοί/ες; Είναι κάτι που επιθυμούν από μόνοι/ες τους, ή, έχει οριστεί από άλλους/ες για εκείνους/ες; Ή μήπως είναι κι αυτό ένα παραπλανητικό στοιχείο αυτών των έργων;

Η συγγραφέας έχει τον τρόπο ώστε να προσαρμόζει και να εντάσσει τη μαγεία μέσα σε όλο το κείμενό της, που μοιάζει σαν να ακολουθεί πιστά έναν δικό του ρυθμό. Ένα ρυθμό ροής των γεγονότων που δεν είναι πάντα κι ο πιο αρεστός συλλήβδην, δίχως και πάλι να κάνει το κείμενο να υστερεί και να θεωρείται λιγότερο ικανοποιητικό. Αντιθέτως, ξέρει πώς, πού και πότε να δώσει έμφαση, πότε είναι απαραίτητες οι όποιες ανατροπές, αλλά και αυτή η δόση αισθηματικού στοιχείου σαν άλλο αλατοπίπερο που νοστιμίζει, συνολικά, την υπόθεση, αλλά δεν την ''καπελώνει''. Οπότε, εσείς που δεν αγαπάτε αυτό το romancy σε βιβλία φαντασίας, δε θα το βρείτε ενοχλητικό.

Εν ολίγοις, από τον τρόπο που η συγγραφέας στήνει όλο το σκηνικό δράσης, στο πώς χειρίζεται και πλάθει τη γλώσσα και τον λόγο της αναλόγως με το πρόσωπο που εκείνη τη στιγμή μιλά έως και το φινάλε που θεωρώ ότι αφήνει όλους κι όλες ευχαριστημένους/ες, έχουμε να κάνουμε με ένα πραγματικά αξιόλογο δείγμα γραφής επικής φαντασίας. Ένα από τα πιο ωραία και ιδιαίτερα βιβλία της κατηγορίας που έχω διαβάσει έως και σήμερα.

Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Selini.

Υ.Γ. Μείνετε συντονισμένοι/ες για το 5ο και τελευταίο μέρος του αφιερώματος.