Θέμα πιθανοτήτων

Γράφει η Κυριακή Γανίτη

Τί είναι, άραγε, αυτό που μας απωθεί και την ίδια ώρα γοητεύει στις δυστοπίες; 
Η απειλητική και τρομακτική πιθανότητα του να γίνει πραγματικότητα το όποιο απίθανο; 
Το γεγονός ότι νιώθουμε μία κρυφή, ή, φανερή ευγνωμοσύνη για τα όσα, εντέλει, ζούμε;
Αυτή η ψευδαίσθηση της πλάνης σχετικά με την πραγματική αντίληψη του τί υποδηλώνουν αυτές οι δυστοπίες;
Η αντίθεση μεταξύ του καλού ονείρου και του εφιάλτη και κατ'επέκταση του πώς το σκοτάδι γίνεται θελτικότερο του φωτός; 
Ένας συνδυασμός μερικών, ή, όλων των παραπάνω; 
Ή κάτι άλλο;
Προφανώς και δεν μπορώ να μιλήσω εκ μέρους όλων. Αυτό θα ήταν κάτι άτοπο κι εκ προοιμίου λάθος! Απλώς από τη μεριά μου, ως απλή αναγνώστρια, δύναμαι να εκφράσω τη σκέψη ότι με ελκύει με έναν ιδιαίτερο κι αντιφατικό τρόπο αυτό το άγνωστο. Ναι, μπορεί να μην έχω την τόσο μεγάλη αναγνωστική εμπειρία γύρω από δυστοπικά μυθιστορήματα -αν και θέλω να διαβάσω περισσότερα της εν λόγω κατηγορίας- αλλά δεν παύει να αισθάνομαι σαν μικρό παιδί που του πρόσφεραν ένα δώρο ξεχωριστό κι ανυπομονεί να του αφαιρέσει το όποιο περιτύλιγμα και να παίξει μαζί του.

Το όνομα της συγγραφέως Ράνιας Νικολακοπούλου ακούγεται στα αναγνωστικά ''πηγαδάκια'' φέροντας ένα θετικό πρόσημο. Κατά τη διάρκεια μάλιστα του αφιερωματικού μήνα στη λογοτεχνία του τρόμου και της φαντασίας είχα τη χαρά και την τιμή να την ''φιλοξενήσω'' στα blogs και να που σήμερα μου δόθηκε η ευκαιρία να διαβάσω και το καινούργιο της μυθιστόρημα, με τίτλο ''Θέμα πιθανοτήτων'', το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κύφαντα. Μία νουβέλα δυστοπικής φαντασίας που όμως δείχνει σαν να προσομοιάζει με το πιο πιθανό σενάριο για το μέλλον μας, εάν οι πιθανότητες γείρουν προς τη μία, ή, την άλλη πλευρά...

''Θέμα πιθανοτήτων'', όπως προείπα ο τίτλος του βιβλίου και σκέφτομαι ότι πολλά πράγματα και η κατάληξη αυτών κατά τη διάρκεια της ζωής μας βασίζεται στις όποιες πιθανότητες. Ή μάλλον, μπορεί να μην είναι κι έτσι. Μπορεί το αποτέλεσμα της όποιας επιλογής να είναι εξ αρχής προεξοφλημένο και δεδομένο, αλλά πάντα οι πιθανότητες να ''παίζουν'' τον δικό τους κομβικό ρόλο στην τελική απόφαση μπροστά στο όποιο φανερό, ή, μη πάντα δίλημμα... Άραγε, εδώ τί μπορεί να υποδήλωνε αυτό το ''Θέμα πιθανοτήτων'';

''Στον κόσμο που ζει ο Άντριαν δεν υπάρχει ανεργία. Το Σύστημα Αποκατάστασης Αντιπαραγωγικών φροντίζει γι’ αυτό. Σ’ αυτόν τον κόσμο, δεν είναι καλό να κυνηγάς όνειρα. Πρέπει να δουλεύεις. Όσοι δεν δουλεύουν καταδικάζονται σε καταναγκαστικά έργα.
Ο Άντριαν ποτέ δεν είχε πρόβλημα με το Σύστημα. Το θεωρούσε φυσιολογικό, όπως όλοι. Η καθημερινότητά του ήταν τακτοποιημένη, προβλέψιμη, σταθερή. Ο κόσμος όλος έμπαινε σε κουτάκια. Μέχρι που η μικρή του αδελφή δημιούργησε μια ρωγμή…
«Βλέπω τις νιφάδες, Άντριαν, υπάρχουν στ’ αλήθεια!»
Ο Άντριαν έχει κάθε λόγο να ανησυχεί για την αδελφή του. Πιστεύει ότι θα γίνει διάσημη, αρνείται να βρει μια κανονική δουλειά, και, το χειρότερο, λέει ότι βλέπει πράγματα…
Ο Άντριαν ποτέ δεν είχε πρόβλημα με το Σύστημα. Μέχρι που η αδελφή του δημιούργησε μια ρωγμή…" (Από το οπισθόφυλλο)

Η συγγραφέας ''χτίζει'' και μας παρουσιάζει μία ιστορία επώδυνα ρεαλιστική για τη σκέψη μας. Δεν ωραιοποιεί καταστάσεις, μα μήτε και ενισχύει επί τούτου το όποιο δραματικό στοιχείο. Κάνει, απλώς, μία ξεκάθαρη καταγραφή του σεναρίου που δεν απέχει και τόσο πολύ από τα όσα ζούμε. Εμπνεόμενη η συγγραφέας από την εποχή μας με την όποια ''τρέλα'' της επιβολής -εντός κι εκτός εισαγωγικών- στα ''πρέπει'' αναφορικά με την όποια αποδοχή, θέση, τρόπο σκέψης και δράσης των ανθρώπων που ουσιαστικά μας απομυζά σταδιακά και δίχως να το αντιλαμβανόμαστε το όποιο δικαίωμα στην ελεύθερη σκέψη, στην κριτική ικανότητα, ακόμη και στον αυτοπροσδιορισμό και εκτίμηση του εαυτού μας, των θέλω και των ονείρων μας, στερώντας μας, μέρα με τη μέρα, τα μέσα και τα περιθώρια για την επίτευξη και κατάκτηση των όποιων στόχων ενώ ταυτοχρόνως μας βάζει στη διαδικασία να αποδεχόμαστε ως ορθό αυτό που οι κατέχοντες την εξουσία προβάλλουν ως το πρέπον.

Ο φόβος. Ναι, ο φόβος που μπορεί να αισθάνονται οι άνθρωποι για την επιβίωσή τους είναι μία ισχυρή δύναμη που στα χέρια των ολίγων την εκμεταλλεύονται προς ικανοποίηση του ίδιου οφέλους και το ''στρέφουν'' ως όπλο προς το μέρος των ανθρώπων. Κι εκεί πάνω βασίζονται και μπορούν να χειραγωγούν και να καθιστούν ''πιόνια'' τους ανθρώπους στα δικά τους συμφέροντα. Και το χείριστο όλων; Ότι υπάρχουν άνθρωποι που δεν μπορούν να δουν την αλήθεια κι αποδέχονται χωρίς καμία ένσταση τα όσα τους σερβίρουν. Άραγε αυτή η υποταγή (ακούσια/εκούσια) προέρχεται από τον όποιο φόβο; Είναι μία πιθανή ταύτιση με αυτές τις απόψεις; Ή δεν έχει βρεθεί ακόμη εκείνο το πρόσωπο που μέσα από την όποια προσωπική του επανάσταση/εναντίωση προς όλα αυτά θα παρακινήσει και τους/τις λοιπούς/ες; Κι αν βρεθεί, ποιος/α θα τον/την πιστέψει και δε θα βιαστεί να τον/την χαρακτηρίσει ως τρελό/ή και δε θα σπεύσει να τον/την αφανίσει για να μην αποτελεί πια ''κίνδυνο'' για την όποια διατάραξη αυτής της ακραίας, αβάσιμης και καθ΄όλα απαράδεκτης τάξης πραγμάτων;

Δεν έχω ξαναδιαβάσει κάποιο έργο της συγγραφέως, αλλά παρ'όλ'αυτά, ένιωσα μία άμεση οικειότητα με την πένα της. Νομίζω ότι μπόρεσα να δω πίσω από τα όποια γραφόμενα. Να αφυπνιστώ από τις εύστοχες παρατηρήσεις της γύρω από τα κακώς κείμενα της εποχής μας που αντικατοπτρίζονται πάνω στην ιστορία μέσα από μία δυστοπική οπτική. Ένιωσα την ανάγκη να ακούσω κάθε πρόσωπο της ιστορίας και να ταυτιστώ -όσο είναι αυτό εφικτό- μαζί τους. Εντάξει, ο όγκος (πρόκειται όπως είπα για νουβέλα) του βιβλίου ίσως να φαντάζει περιορισμένος αναφορικά με το πώς μπορεί να δείχνει πλήρης η υπόθεση, αλλά ως αναγνώστρια, δεν αισθάνθηκα ότι έλειπε κάτι. Ίσως πάλι να με συνεπήρε η σκέψη του πώς η ιδέα και μόνο κάποιος άνθρωπος ονειρεύεται κάτι έξω από τα συνηθισμένα και προκαθορισμένα, για τους/τις άλλους/ες μπορεί να θεωρηθεί ως κάτι καταδικαστέο κι ανεπίτρεπτο και κυρίως το πώς ένας άνθρωπος (ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας, καταγωγής, κλπ) μπορεί να χαρακτηριστεί ως κάτι το ασήμαντο και άχρηστο από τη στιγμή που δεν πληροί τις όποιες προϋποθέσεις, οπότε μπορεί και να πάει στον ''κάδο'' των αχρήστων και να απορριφθεί ως ''σκουπίδι''.

Δε θα σας κουράσω παραπάνω και θα σας αφήσω μόνους/ες να ανακαλύψετε τα υπόλοιπα. Εν κατακλείδι, λοιπόν, έχουμε να κάνουμε με ένα βιβλίο που ακολουθεί τον αμείωτο ρυθμό προς την κινητοποίηση της σκέψης και της κριτικής ικανότητας μέσα από την εύστοχα κατά τόπους δηκτική και αιχμηρή ματιά της συγγραφέως που σίγουρα δεν περνά απαρατήρητη. Ένα βιβλίο όχι ανάλαφρο, μα ουσιαστικό δίχως να περιαυτολογεί, ή, να συντροφεύεται από περιττές τάσεις βερμπαλισμού και δήθεν ανωτερότητας. Ένα βιβλίο που με ικανοποίησε πολύ!
Αναζητήστε το! Καλή ανάγνωση.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κύφαντα. 

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Ο συγγραφέας Άρης Χατζηχρήστος μας ''συστήνει'' το πρώτο του βιβλίο «Το όνειρο του Ησίοδου: Στα ίχνη των Αργοναυτών»

Τα ''Συγγραφογραφήματα'' είναι εδώ και σε περιμένουν!

Η συγγραφέας Μαρία Ιωσηφίδη μας μιλά για το βιβλίο της ''To Σπίτι των Πιθανοτήτων"

Λίγα λόγια για το Halloween από τη συγγραφέα Βέρα Ξηρουχάκη

Ο συγγραφέας Στέλιος Κυπριανού μας μιλά για τον τρόμο...